13–15 May 2026
Istanbul University Faculty of Letters
Europe/Istanbul timezone

Tacitus ve Tarih Eserlerinde Hakikat, Söylenti, Propaganda Üçgeninde Kriz Anlatımı

D1-S1-A6
13 May 2026, 14:40
20m
A6 (Istanbul University Faculty of Letters)

A6

Istanbul University Faculty of Letters

Oral Presentation Session 1.1 (Day 1)

Speaker

Bedia Demiriş (İstanbul University)

Description

Publius (Gaius) Cornelius Tacitus MS 56-120 yılları arasında Roma’da yaşamıştı ve soylu bir aileden gelmekteydi. Bir hatip ve senatör olarak İmparatorluk döneminde resmi ve idari görevlerde bulunmasının yanı sıra tarih yazarı olarak da ünlüydü: Roma’nın İmparatorluk tarihi açısından önemli, gerek monografik nitelikte gerekse yıllık şeklinde yazılmış tarih eserler kaleme almıştı ve olayların yıl yıl anlatıldığı Historiae eserinden günümüze kadar ulaşabilen kısımlarda Roma İmparatorluğunun MS 69-70 yıllarının olaylarını anlatırken, diğer tarih eseri Annales’te MS 14-68 yıllarının olaylarını anlatmaktaydı. Tacitus’un tarih eserleri, Roma İmparatorluğu’nun ilk yıllarında yaşanmış siyasal, toplumsal ve ahlaki krizlerin anlatıldığı önemli kaynaklardandır. Bu bildiride Tacitus’un Historiae ve Annales eserleri temel alınarak Tarihçinin İmparatorlukta yaşanan kriz dönemlerinin anlatısını hakikat-söylenti-propaganda üçgeninde hareket ederek nasıl kurguladığı araştırılacak ve incelenecektir. Bunun için, yukarıda söz edilen iki eserden seçilecek, kriz anlatısı içeren pasajlar dil ve üslup açısından analiz edilecektir. Tacitus’un tarih metinlerinde sıklıkla kullandığı “söylendiğine göre”, “rivayete göre” gibi ifadeler olayların nasıl aktarıldığını olduğu kadar, olayların toplumda nasıl algılandığını da ortaya koymaktadır. Bildiride ayrıca Tarihçinin bu tür ifadeler kullandığı anlatım tarzını kriz anlatımlarında kullanıp kullanmadığı, kullandıysa nasıl kullandığı da incelenecektir. Bu çalışmayla Tacitus’un tarih eserlerinin, sadece İmparatorluk döneminin siyasi tarihini aktaran metinler olarak değil, aynı zamanda tarihsel anlatının nasıl oluşturulduğunu sorgulayan metinler olarak da ele alınabileceği üzerinde durulacaktır. Böylece tarih yazarı Tacitus özelinde Antikçağ Roma tarihçiliğinde kriz dönemlerinin anlatımında nasıl bir söylem kullanıldığı ve hakikat, söylenti, propaganda arasında sınırların nasıl çizildiği ortaya konacaktır.

Keywords antikçağ tarih yazıcılığı, Annales, hakikat, Historiae, kriz, propaganda, söylenti, Tacitus
E-mail bdemiris@istanbul.edu.tr

Author

Bedia Demiriş (İstanbul University)

Presentation materials

There are no materials yet.