Speaker
Description
Bu çalışma, Türkiye'de 2009-2021 yılları arasında yaşanan üç büyük toplumsal krizin (2009 ekonomik krizi, 2012-2018 göç dalgası, 2020-2021 COVID-19 pandemisi) belirli suç türleri üzerindeki net etkisini, kriminolojik teoriler ışığında karşılaştırmalı olarak analiz etmektedir. Çok değişkenli zaman serisi regresyon analizleri kullanılarak yürütülen araştırma, her krizin suç örüntülerini farklılaştırdığını ortaya koymuştur.
Araştırmanın temel bulguları, COVID-19 pandemisinin suç üzerindeki etkisinin Rutin Aktiviteler Kuramı ile tam uyumlu olduğunu göstermiştir. Pandemi döneminde, sosyal izolasyona bağlı olarak hırsızlık gibi sokak suçları anlamlı düzeyde azalırken (p=0.038), gündelik hayatın dijital ve özel alana kaymasıyla bilişim suçları (p=0.011) ve aile içi şiddet vekili olan kötü muamele (p=0.048) suçları anlamlı şekilde artmıştır.
Yoğun göç dalgasına ilişkin hipotez kısmen doğrulanmıştır. Geçici koruma altındaki Suriyeli sayısındaki artış, beklendiği gibi göçmen kaçakçılığı suçunu çok güçlü bir şekilde artırmış (p<0.001), bu durumun göçmenlerin kırılganlığından faydalanan suç ağlarıyla ilişkili olduğu değerlendirilmiştir. Ancak, göçmen nüfusunun kasten yaralama gibi genel şiddet suçları üzerinde anlamlı bir etkisi saptanmamıştır. Bu bulgu, göç olgusunu genel bir asayiş sorunu olarak sunan yaklaşımları ampirik olarak desteklememektedir.
En beklenmedik sonuç ise Gerilim Kuramı'nın öngörülerinin aksine, 2009-2010 ekonomik krizinin mülkiyete karşı suçları (hırsızlık, yağma) istatistiksel olarak anlamlı düzeyde artırmadığının tespit edilmesidir. Bu durum, kriz anlarında sosyal destek mekanizmalarının ve aile içi dayanışmanın gerilimi azaltıcı etkisine işaret etmektedir.
Sonuç olarak, çalışma her krizin kendine özgü suç dinamikleri yarattığını göstermekte ve politika yapıcıların krize özgü, kanıta dayalı ve proaktif suç önleme stratejileri geliştirmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
Short Biography
Nedim Havle, Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden mezun olduktan sonra psikiyatri alanındaki uzmanlık eğitimini Bakırköy Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde tamamlamıştır. Kariyeri boyunca Silivri ve Metris ceza infaz kurumları ve devlet hastanelerinde çalışmış, aynı zamanda akademik bir rol üstlenerek İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi’nde dersler vermiştir. Halen İstanbul Kültür Üniversitesi’nde misafir öğretim üyesi kadrosunda lisans ve lisansüstü düzeyde ders vermeye devam etmektedir.
Adalet Bakanlığı ve Yeşilay’da eğitimci olarak katkıda bulunan Nedim Havle, İstanbul Fizik Tedavi Eğitim ve Araştırma Hastanesi uzman kadrosundadır ve haftanın belirli günlerinde Bakırköy Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’nda psikiyatri hizmeti vermektedir. Mahkemelerde ve ceza infaz sisteminde ruh sağlığı hizmetleri alanında uzmanlaşmıştır. Akademik kariyerinde, suçun nedenleri ve önlenmesi, suçlu tedavisi ve rehabilitasyonu, terörizm, istihbarat analizi, politik psikoloji, psikolojide davranış ve kişilik değerlendirmesi, madde bağımlılığı ve adli psikoloji gibi çeşitli alanlarda dersler vermekte ve araştırmalar yürütmektedir. Ayrıca Türkiye Bağımlılıkla Mücadele Programı kapsamında yaptığı çalışmalarla toplumsal ve bireysel düzeyde farkındalık yaratmayı amaçlamaktadır.
| Keywords | Kriz, Suç, Göç, Pandemi, Türkiye |
|---|---|
| nedimhavle@yahoo.com |