Congist'26: Interdisciplinary Perspectives on Crisis

Problem Çözme Stilleri, Öz-Bilinç ve Üniversite Öğrencileri Arasında Siber Zorbalık

D3-S3-D328

15 May 2026, 13:15

20m

D328 (Istanbul University Faculty of Letters)

Oral Presentation Session 3.6 (Day 3)

Speaker

Gül Deniz Derin (Ondokuz Mayıs University)

Description

Dijitalleşme, etkileşim örüntülerini yeniden şekillendirerek ve çevrim içi ortamlarda öngörülemeyen zorluklar yaratarak yeni toplumsal krizlere yol açmıştır. Bu dijital krizin bir boyutu, geleneksel zorbalık davranışlarının sanal ortamlara taşınması ve bunun sonucunda siber zorbalığın ortaya çıkmasıdır. Öğrenci etkileşiminin önemli bir rol oynadığı bilgi temelli örgütler olan üniversiteler, toplumsal etkileşimde yaşanan bu krizlerden etkilenmeye açıktır. Bu çalışma, üniversite öğrencilerinde öz-bilinç süreçleri (öz-yansıtma ve içgörü) ile siber zorbalık davranışı arasındaki ilişkiyi incelemekte; özellikle problem çözme stillerinin (örneğin yapıcı problem çözme, özgüven eksikliği ve sorumluluk almaya isteksizlik) bu krizlerle başa çıkmadaki rolüne odaklanmaktadır.
Araştırmanın örneklemini, Türkiye’deki iki üniversitede farklı programlarda öğrenim gören 297 öğrenci (170 kadın, 127 erkek, yaş aralığı 18–32) oluşturmuştur. Bulgular, siber zorbalığın öz-yansıtma ve yapıcı problem çözme ile negatif yönde; özgüven eksikliği ve sorumluluk almaya isteksizlik ile ise pozitif yönde ilişkili olduğunu göstermiştir. Aracılık analizleri, öz-yansıtma ile siber zorbalık arasındaki ilişkinin dolaylı olarak yapıcı problem çözme ve özgüven eksikliği üzerinden açıklandığını ortaya koymuştur. Benzer şekilde, içgörü ile siber zorbalık arasındaki ilişkinin de dolaylı olarak yapıcı problem çözme ve sorumluluk almaya isteksizlik aracılığıyla açıklandığı bulunmuştur.
Bu bulgular, öz-bilinç süreçlerinin siber zorbalığı problem çözme stratejileri aracılığıyla dolaylı biçimde etkileyebileceğini göstermektedir. Sonuçlar, dijital krizlerin psikososyal süreçleri nasıl şekillendirdiğini ortaya koymakta ve çevrim içi bağlamlarda uyum sağlayıcı problem çözme stratejilerinin güçlendirilmesi gerektiğine işaret etmektedir. Siber zorbalığı daha geniş bir kriz çerçevesi içinde ele alan bu çalışma, dijitalleşmenin toplumsal etkileşimi nasıl dönüştürdüğünü anlamaya katkı sağlamakta ve bireysel başa çıkma kaynaklarının bu tür zorlukların yönetimindeki rolünü vurgulamaktadır.