Speaker
Description
1898 yılı İspanya tarihinde “yüzyıl sonu krizi” ve “felaket” olarak tanımlanan bir buhran dönemine işaret eder. Son kolonilerini kaybeden İspanya; siyasi, ekonomik ve toplumsal olarak büyük bir hezimete uğrayarak çöküş dönemine girmiştir. Deniz aşırı kolonilerin kaybedilmesi ülkeye ağır bir darbe olmuş, İspanya’nın imparatorluk kimliğine gölge düşmüştür.
Olayların ardından İspanyol halkı şiddetli bir tepki vermemiş, adeta paralize olmuştur. Dönemin bazı genç yazarları ve entelektüelleri, bu durgunluk karşısında yönetimin, entelektüellerin üzerlerine düşen sorumlulukları yerine getirmemesini eleştirme ihtiyacı hissetmişlerdir. Daha sonradan 98 Kuşağı olarak anılan ve Azorín, Unamuno, Machado, Baroja, Maeztu gibi yazarlardan oluşan bu grup, İspanya’nın durumunu ulusal bir kimlik krizi olarak ele almış, ulusal bilinci uyandırmayı amaçlamıştır. Bu bağlamda, varoluşsal kaygılar öne çıkar; hayatın anlamı, insanın kaderi gibi konular önem kazanır. Bunun yanı sıra, İspanya meselesi öznel bir bakışla ele alınır; İspanyol gerçekliği sorgulanırken kişisel özlemler ve içsel sıkıntılar yansıtılır. İspanya değerler, düşünceler ve inançlar düzleminde tartışılmaya başlar.
Bu anlayışın somutlaştığı eserlerden biri Unamuno’nun Sis adlı romanıdır. Eserde, İspanya’da o dönem ortaya çıkan anlam arayışı, değerlerin irdelenmesi, içsel sorgulamalar Augusto Pérez adlı başkahramanın varoluşsal krizi temelinde karşımıza çıkmaktadır. Augusto; yaşadığı hayattan tatmin olmayan, kimseyle bağ kuramayan bir karakterdir. Bir aşk hikayesi etrafında örülen anlatıda belirsizlik, çevreden kopukluk sis metaforuyla temsil edilmektedir. Romanın sonunda Augusto bir eserde karakter olduğunun farkına varır, yazarla sohbet eder, ölüm fikriyle yüz yüze gelir ve varoluşsal bunalımı tetiklenir. Varoluşunun üzerinde herhangi bir kontrolü olmadığının farkına vararak iyice bunalıma girer. Bu çalışmanın amacı, döneminin art alanıyla ilişkili olan Sis romanını varoluşsal krizi yansıtan ögeler açısından incelemektir.
| Keywords | 98 krizi, İspanyol edebiyatı, Miguel de Unamuno, Sis, varoluşsal kriz |
|---|---|
| seniz.coskun@istanbul.edu.tr |