13–15 May 2026
Istanbul University Faculty of Letters
Europe/Istanbul timezone

Kriz Söylemleri Bağlamında Apokaliptik ve Post-Apokaliptik Kurguların Yapay Zekâ Destekli Analizi: Alman Edebiyatından Dijital Kültüre

D1-S1-A6
13 May 2026, 15:20
20m
A6 (Istanbul University Faculty of Letters)

A6

Istanbul University Faculty of Letters

Oral Presentation Session 1.1 (Day 1)

Speakers

Ceren Özge Taştan (Turkish-German University) İrem Dölen (Turkish-German University)

Description

Bu çalışma, Bertolt Brecht’in Bay Keuner’in Öyküleri dizisindeki Wenn die Haifische Menschen wären adlı kısa öyküyü kriz söylemleri bağlamında üretken yapay zekâ (ÜYZ) araçlarıyla yorumlamayı amaçlamaktadır. Niklas Luhmann’ın Sistem Teorisi temelinde kriz, anlamın kesintiye uğraması değil, toplumsal olarak yeniden üretildiği bir dönem olarak ele alınır. Bu çerçevede Brecht’in anlatısı, Ansgar Nünning’in metin analizi yöntemiyle çözümlenerek teorik bağlamına yerleştirilecektir.
Apokaliptik ve post-apokaliptik anlatılar, yalnızca felaketi değil, toplumsal yeniden yapılanmanın iletişimsel mekanizmalarını da görünür kılan kültürel yapılar olarak değerlendirilir. Bu doğrultuda çalışmada, Brecht’in öyküsündeki şiddet, sessizlik, itaat ve direniş gibi kriz temalar, tematik ve söylem odaklı analizle incelenecek; bu süreç ÜYZ aracı Gemini Pro desteğiyle derinleştirilecektir. Böylece yapay zekânın kriz söylemine yaklaşımı ile toplumsal algı arasındaki farklar ortaya konulacaktır. ÜYZ’nin bu bağlamda yalnızca bir araç değil, aynı zamanda alternatif anlamlar üreten “eleştirel bir ortak” olarak işlev görmesi öngörülmektedir.
Araştırma, Brecht’in kriz temsillerinin dijital çağın kavramsal alanlarında, özellikle algoritmik yönlendirme, dijital sessizlik, propaganda ve bilgi kirliliği bağlamlarında, ÜYZ tarafından nasıl değerlendirilebileceğine odaklanmaktadır. İlk bulgular, Brecht’in kriz anlatısının dijital kültür içinde yeniden çerçevelenebildiğini ve her iki söylem düzleminde de yapısal benzerlikler bulunduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, çalışma kriz kavramını hem edebî hem dijital bağlamlarda dönüştürücü bir alan olarak ele alarak, çağdaş dünyada ÜYZ tarafından ne ölçüde anlaşılabilir olduğunu sorgulamaktadır.

Keywords Bertolt Brecht, kriz söylemi, apokaliptik kurgu, yapay zekâ, dijital kültür, iletişim sistemleri, kültürel anlatı, metin çözümlemesi
E-mail cerenntastann@gmail.com, irem.dolen@tau.edu.tr

Authors

Ceren Özge Taştan (Turkish-German University) İrem Dölen (Turkish-German University)

Presentation materials

There are no materials yet.