Speaker
Description
19.yüzyıl Rus Edebiyatının önde gelen yazarlarından F.M. Dostoyevski’nin Ecinniler esrinde anomi toplumun tüm kesimlerine yayılan yapısal ve manevi çöküşün karşılığı olarak yerini alır. Toplumsal düzeni sağlamak uğruna radikal ideolojilerin savunduğu üzere var olan düzenin yıkılması, bireylerin Rusya’da 19.yüyzılın ikinci yarısında yükselişe geçen terör ortamına istemeden ya da gönüllü olarak dahil olması eserde toplumsal krizin nedenleri olarak gösterilir. Terör ortamının sonucu olarak düzenin ve normların yok oluşu ise kitlesel bir cinnet halinin oluşmasına neden olur. 20. yüzyılın önde gelen yazarlarından Albert Camus Doğrular adlı oyununda Rusya’daki terör ortamının yarattığı anomiye ve krizin sonuçlarına ahlaksal bir çerçeveden bakar. “Adalet için her şey mübah mı?” sorusunu şiddetin sınırlarını sorgulayarak bireyin vicdanı ve ahlaki yargıları üzerinden cevap vermeye çalışır. Dostoyevski krizi toplumsal normların çöktüğü toplumsal anominin kaçınılmaz bir sonucu olarak ele alırken, Camus ahlaki ikilem çerçevesinde terör sorununa yaklaşmaktadır. Ecinnilerde kriz kolektif bir yıkımın, toplumsal değerlerin çökmesinin parçasıyken, “Doğrular”da ise kriz ahlaki çatışmanın sebep olduğu, şiddet sınırlarının tartışıldığı bir olgudur. Bu çalışma metinlerarası okuma ile her iki yazarın adı geçen eserlerinde anominin ve terörün toplum üzerinde yarattığı krize hangi bakış açısı ile yaklaştığına ışık tutacaktır.
| Keywords | Ecinniler, Doğrular, anomi, kriz, terör. |
|---|---|
| iren.ayas@istanbul.edu.tr |