Speaker
Description
Son yıllarda İstanbul’da sahnelenen birçok oyunda, sanatçıların, toplulukların ve yazarların kendi mesleki deneyimlerini doğrudan merkeze alan anlatıların belirgin biçimde arttığı gözlemlenmektedir. Yazma süreçleri, oyunculuk eğitimi ve pratiğine ilişkin sorunlar ile mesleki-toplumsal konumlanıştan kaynaklanan üretim dinamiklerinin sahneye taşınması, bu oyunlarda meta tiyatro ve öz-düşünümsellik ekseninde hem biçimsel hem içeriksel bir arayışın ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Bu çalışma, söz konusu eğilimin tiyatronun mevcut yapısal ve sosyo-ekonomik kriz koşullarıyla nasıl bir etkileşim içinde konumlandığını tartışmayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, öncelikle geçmişte Türk tiyatrosunda benzer yönelimlerin tarihsel, sosyo-ekonomik ve kültürel kriz dönemleriyle hangi bağlamlarda kesiştiği ve hangi koşullar altında ortaya çıktığı, ilgili örnekler üzerinden incelenecektir.
Güncel sosyo-politik ve ekonomik koşulların kültür-sanat alanında kırılganlığı artırdığı bir dönemde, kişisel tanıklıklara yöneliş; mesleğin geleceğine ilişkin belirsizliklere, üretim süreçlerindeki istikrarsızlıklara ve bağımsız sahnelerin sürdürülebilirliğe dair kaygılarıyla yakından ilişkilidir. Bu çerçevede, sanatçı deneyimlerinin sahnede görünür kılınmasının yalnızca bireysel bir ifade alanı arayışı değil, aynı zamanda yapısal sorunları açığa çıkaran bir gösterge olarak işlev görüp görmediği sorunsallaştırılacaktır. Söz konusu oyunlardaki öz-düşünümsel yönelimin meta tiyatral nitelik üretip üretmediği ve bu eğilimin söylemsel bir tercih düzeyini aşarak estetik bir dönüşüm kapasitesi taşıyıp taşımadığı incelenecektir. Sahneleme, dramaturjik yapı ve performans pratiklerinde gözlemlenen olası yenilikler üzerinden, bu yönelimin tiyatronun biçimsel anlatım imkânlarını hangi ölçüde genişlettiği değerlendirilecektir.
| Keywords | meta tiyatro, öz-düşünümsellik, çağdaş Türk tiyatrosu, toplumsal krizler ve tiyatro |
|---|---|
| nfiridin@istanbul.edu.tr |