Speaker
Description
Bu bildiride, 1926’da kabul edilen Türk Medeni Kanunu’nun erken Cumhuriyet dönemindeki toplumsal ve ideolojik etkilerinin, özellikle aile yapısı ve kadın hakları bağlamında incelenmesi amaçlanmaktadır. Türkiye’nin modernleşme sürecinde hukuk, yalnızca bir düzenleme aracı değil, aynı zamanda yeni bir toplumsal düzenin ve vatandaşlık anlayışının inşa aracı olmuştur. İsviçre Medeni Kanunu’ndan uyarlanan Türk Medeni Kanunu, resmî olarak kadın ve erkek eşitliğini temel almış, çok eşliliği kaldırmış, evlilik ve boşanmayı yasal çerçeveye oturtmuş, kadınlara miras ve boşanma gibi alanlarda yeni haklar tanımıştır. Ancak bu eşitlik, aile içinde erkeğin hâkim konumunu koruyan bazı hükümlerle sınırlandırılmıştır.
Çalışmada, hukuki ve tarihsel metinlerin ötesine geçilerek, Medeni Kanun’un yarattığı krizin, dönemin basın-yayın organlarında nasıl tartışıldığının, desteklendiğinin ya da eleştirildiğinin analiz edilmesi hedeflenmektedir.Bu amaçla, Kanun’un çevrilmesiyle ortaya çıkan, olumlu ve olumsuz eleştirilerden başlanarak, harf devrimine kadar olan sürece (1925-1928) odaklanılacak; bu süreçler kadın hareketinin, yazarların ve aydınların tepkileriyle birlikte anlaşılmaya çalışılacaktır. Erken Cumhuriyet’in modernleşme projesinin kadın erkek eşitliği boyutu, aile ideolojisi ve toplumsal düzenle ilişkilendirilerek değerlendirilecektir. Bu çalışma, Kanun’un yalnızca yasal değil, aynı zamanda kültürel, ideolojik ve toplumsal etkilerini görünür kılarak, modernleşme ile ilişkileri arasındaki gerilimleri tarihsel ve edebî bir bağlamda ortaya koymayı hedeflemektedir. Bunun için de Kadın Yolu, Asar-ı Nisvan, Hayat gibi yayınlarda, Kanun bağlamındaki köşe yazıları, makaleler, polemikler, anketler incelenecektir. Gazete ve dergilerde yer alan aile, evlilik, boşanma, talak, resmî nikâh temalı yazılar yalnızca bireysel fikirler değil, aynı zamanda Cumhuriyet’in resmî olmayan farklı ideolojik yönelimlerinin yansımaları olarak ele alınacaktır.
| Keywords | modernleşme krizleri, 1926 Medeni Kanunu, basın-yayın tartışmaları, kadın hakları, eşit yurttaşlık |
|---|---|
| gunes.sezen@ozyegin.edu.tr |