Speakers
Description
Toplumsal cinsiyet normları, bireylerin kadınlık ve erkeklik kimliklerini, bu kimliklere atfedilen roller ve davranış beklentileri doğrultusunda biçimlendiren yapılardır. Bu normlar bireylerin bedenleriyle kurdukları ilişkiyi ve hastalık deneyimlerine bağlı kimliklerini derinden etkiler. Dolayısıyla kronik hastalıklar, toplumsal cinsiyet temelli kimliklerin sınandığı ve yeniden müzakere edildiği süreçler haline gelir. Literatürde erkeklik, özellikle fiziksel güç, bağımsızlık ve duygusal ketlenme gibi normlarla özdeşleştirildiğinden, hastalık karşısında kırılganlığın ifadesi erkek kimliği için tehdit unsuru oluşturur. Bu bağlamda çalışma, genellikle “kadın hastalığı” olarak kodlanan osteoporozun erkek hastalarda yarattığı kimliksel kırılganlığı ve bu kırılganlığın evlilik ilişkilerinde nasıl yönetildiğini toplumsal cinsiyet perspektifinden incelemektedir. Connell’in (2005) hegemonik erkeklik kuramı ile Vandello ve Bosson’un (2008, 2013) kırılgan erkeklik kavramsallaştırması çerçevesinde yapılandırılan araştırma, erkeklerin osteoporoz tanısı sonrasında çeşitli hegemonik erkeklik normlarıyla yaşadıkları kimliksel gerilimi ve buna dair evlilik içi etkileşime yansımalarını anlamayı amaçlamıştır. Bu araştırmaya, 40–68 yaş arası osteoporoz tanısı almış 8 erkek hasta ve 8 eşi olmak üzere toplam 16 katılımcı dahil edilmiştir. Veriler yarı yapılandırılmış görüşmelerle elde edilmiş ve Braun ile Clarke’ın (2006) tematik analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Bulgular, erkek hastaların bedensel kırılganlık karşısında yaşadıkları kimlik müzakerelerini, mizah içeren hastalıkla başa çıkma stratejilerini, evlilik içinde üstlendikleri rollerin dönüşümünü ve hastalığı anlamlandırırken kullandıkları, kimlik krizini somutlaştıran metaforları ortaya koymaktadır. Eşler arasındaki karşılıklı kırılganlık ve destek süreçleri, erkeklerin kimlik krizini yönetme biçimleriyle etkileşim içinde ele alınmış ve hastalık deneyiminin çiftler üzerindeki ortak perspektifi görünür kılınmıştır.
| Keywords | toplumsal cinsiyet, erkeklik, kimlik, kronik hastalık, osteoporoz |
|---|---|
| e.akr878@gmail.com, tekdemir@istanbul.edu.tr |