13–15 May 2026
Istanbul University Faculty of Letters
Europe/Istanbul timezone

Kriz ve Yeniden Yapılanma: Aydın Vilayeti’nde Filoksera Salgını ve Amerikan Asma Fidanlıkları Deneyimi

D2-S2-A7
14 May 2026, 10:45
20m
A7 (Istanbul University Faculty of Letters)

A7

Istanbul University Faculty of Letters

Oral Presentation Session 2.2 (Day 2)

Speaker

Başak Akgül (Özyeğin University)

Description

Bu bildiri, 19. yüzyılın sonlarında bağcılığı köklü biçimde dönüştüren filoksera (asma biti) salgınını Aydın Vilayeti örneğinde incelemektedir. Osmanlı topraklarında 1885’te İstanbul çevresinde görülen filoksera, 1888’de İzmir bağlarına sıçrayarak kısa sürede vilayetin üretim merkezlerine yayılmış ve bağcılığı derinden sarsmıştır. İmparatorluğun başlıca kuru üzüm ihracat havzası olan Aydın'da salgın, dış ticaret dengesini sarsan bir ekonomik krize dönüşmüştür. Osmanlı idaresi, Avrupa’daki deneyimlerden hareketle, yerli üzüm çeşitlerini filokseraya dayanıklı Amerikan asma anaçları üzerine aşılayarak bağcılığı yeniden tesis etmeye yönelmiştir. Karşıyaka, Saruhan, Urla ve Seydiköy'de kurulan Amerikan asma anaç fidanlıkları yalnızca üretim merkezleri değil, aynı zamanda aşılama ve bağ ıslahı konularında eğitim ve teftiş işlevleri üstlenen kurumlardır. Bildiri, arşiv belgeleri ışığında Osmanlı bürokrasisinin krize verdiği politika tepkilerini ve merkezî idare ile yerel üreticiler arasındaki yeni ilişkilenme biçimlerini ortaya koymaktadır.

Keywords Osmanlı İmparatorluğu, Aydın Vilayeti, filoksera, bağcılık
E-mail akgulbasak@gmail.com

Author

Başak Akgül (Özyeğin University)

Presentation materials

There are no materials yet.