Speaker
Description
“Kriz” sözcüğü Antik Yunanca krisis’ten gelir ve “ayırmak, karar vermek” anlamındaki krinein fiiline dayanır. Bu etimoloji krizi bir çöküş yerine gidişatın değiştiği karar anı olarak tanımlar. Tiyatro da krizin eşiğinde konumlanır; eylemi durdurmaz, görünür kılar. Seyirciyle oyuncu bu görünürlük içinde karar anını birlikte biçimlendirir.
Toplumsal krizlerle müzakere etmeyi amaçlayan bu uygulamalı araştırma, Augusto Boal’ın forum tiyatrosu ile Bertolt Brecht’in epik tiyatrosunu bir araya getirir. Boal seyirciyi edilgen konumdan çıkararak “seyirci-oyuncu”ya dönüştürür, Brecht ise olaylara duygusal özdeşlik yerine eleştirel mesafeyle bakmayı önerir. Bu iki yaklaşımın kesişiminde krizler, düşünce ve eylem düzeyinde bir sorgulama alanı olarak ele alınmaktadır. Araştırmacının liselerde yürüttüğü forum çalışmaları, “YÖK Bilim Kafe” kapsamındaki gösteri ve üniversitede verilen Uygulamalı Dramaturji dersindeki forum çalışmaları bu modelin saha deneyimlerini oluşturmaktadır.
Uygulama, Oyunculuk Bölümü öğrencilerinden ilgili dersi alan 12 katılımcıyla, iki oturumluk bir atölye biçiminde yürütülecektir. Öncelikle katılımcıların güncel deneyimlerine bağlı kriz durumlarını (dijital manipülasyon, iklim kaygısı, ekonomik belirsizlik, toplumsal kutuplaşma) temsil eden kısa forum sahneleri üretmeleri beklenecektir. İkinci oturumdaysa dışarıdan katılan seyirci-oyuncuların sahnelere müdahale etmesiyle alternatif eylem biçimleri deneyimlenecektir. Süreçte toplanacak gözlem notları, yarı yapılandırılmış ön-son görüşmeler ve yansıtıcı düşünce yazıları nitel tematik analizle değerlendirilecektir. Araştırmanın amacı gençlerde eleştirel düşünme, empatik farkındalık ve ortak eylem üretme kapasitesini güçlendirmektir. Böylece krizler toplumsal çelişkilerin görünür olduğu ve karar anlarının sahnede yeniden müzakere edildiği bir prova alanına dönüşebilir.
| Keywords | forum tiyatro, epik tiyatro, kriz temsili, gençlik çalışmaları, empatik farkındalık |
|---|---|
| nazimsarikaya@beykent.edu.tr |