Speaker
Description
1988 yılında İstanbul’da kurulan Tiyatro Araştırma Laboratuvarı (TAL), yaratıcılık, eleştirel sorgulama ve kültürlerarası ilişkileri merkeze alan disiplinlerarası bir tiyatro araştırma kurumudur. TAL, Türkiye’de geleneksel tiyatro yaklaşımlarını sorgulayan yenilikçi sahneleme ve oyunculuk yöntemleri geliştirmiştir. Kurumun çalışmaları; oyunculuk teknikleri, sahneleme önerileri, oyuncunun kendi malzemesinden metin üretimi ve fiziksel eylem çalışmaları gibi çeşitli materyalleri içermektedir. TAL arşivi, 1968–2011 arasında üretilen oyunlar, prova notları, video kayıtlar, izleyici yanıtları ve dramaturjik araştırmaları kapsar. Resmî olarak 1988’de kurulmuş olsa da TAL’ın kökleri BİLSAK Tiyatro Atölyesi (1984–1986) ve 1961’de kurulan Dil ve Kültür Merkezi’ne dayanmaktadır. Kurumun kapanışı sonrasında arşiv defalarca taşınmış, TAL’ın araştırma odağı tam olarak anlaşılamamış ve grup “göçebe” bir yapıya dönüşmüştür. Kurucular, Ekol Drama oyunculuk okulu aracılığıyla çalışmalarını sürdürmüş, TAL bağımsız bir dernek olarak kurumsal bağlarını koparmış ve hareketli bir yapı benimsemiştir. Bu süreç, unutulmaya direnme ve yapılan araştırmaları, keşifleri ve yaratımları hatırlama çabasının bir göstergesidir. Bugün elimizdeki arşiv, özenle korunmuş, çok katmanlı bir belleğin ve performatif pratiğin somut bir verisidir. Bu konuşma, TAL’ın kendi arşivini koruma sürecini; bellek, süreklilik ve performatif aktarım meselelerini, TAL laborantları ile yapılan ve podcast serisi olarak yayımlanan sözlü tarih sohbetleri üzerinden tartışmayı amaçlar. Podcast serisi, unutulma ve kaybolma ile mücadele eden bir topluluğun kayda alma, hatırlama ve aktarma çabasının güncel bir örneği olarak değerlendirilebilir. Konuşma, podcastin akademik üretimdeki işlevini, sözlü tarihin kamusallaşmasının performatif boyutlarını ve sohbet formatının yarattığı göstergeselliği inceleyecek; belleğin, krizin ve performatifliğin kesişiminden ortaya çıkan yeni anlayışları tartışacaktır.
| Keywords | Tiyatro Araştırma Laboratuvarı, bellek, kriz, podcast üretimi, performativite |
|---|---|
| sedakyavas@gmail.com |