Speaker
Description
Sahne performansı sırasında, bedensel bir donma hali, zihnin aniden boşalması, repliklerin unutulması ve oyunculuk skorunun çökmesi gibi belirtilerle kendini gösteren trak anı (blanking out); oyuncuyu eylemden, sesten ve varlık duygusundan kopararak sahne akışının dışına iter. Böylelikle sahne onun için fiziksel ve varoluşsal koordinatların çözüldüğü bir yabancılaşma alanına dönüşür. Oyuncunun bu kriz anı, çoğunlukla bellek egzersizleri ve odaklanma teknikleriyle “düzeltilmesi” gereken teknik bir hata veya psikolojik zayıflık olarak yorumlanır. Ancak bu yaklaşım, karmaşık bir deneyimi teknik ve psikolojik bir düzleme indirgeyerek çok boyutlu bir olguyu görünmez kılar.
Bu çalışma, trak gelmesini yalnızca bilişsel bir başarısızlık olarak değil, ontoloji ile fenomenolojinin kesişiminde yer alan bir açıklık anı olarak kavramaya çalışacaktır. Ontolojik açıdan dilin ve temsilin çöktüğü bu an, Heidegger’in aletheia kavramıyla temas kuran bir biçimde varlığın doğrudan açığa çıkmasına olanak verir. Fenomenolojik açıdan bakıldığında ise, Husserl ve Merleau-Ponty’nin kavrayışlarına paralel olarak, sahnedeki yönelimselliğin (intentionality) bu şekilde askıya alınması işlevsel bedenin yaşantılanan bir bedene dönüşmesine yol açar; oyuncu yalnızca “şimdi”nin yoğunluğunda konumlanır. Böylelikle, bir kesinti gibi görünen trak, aslında oyuncunun yerleşik benlik imgelerinin dağıldığı açıklayıcı bir kırılma anına dönüşür. Bu kırılma, ontolojik bir alçakgönüllülük, bedensel farkındalık ve daha sezgisel, otantik bir sahne varlığı için yaratıcı bir potansiyel taşır. Buradan hareketle çalışma, trak gelmesini bir başarısızlık değil, oyuncunun varoluşunun sınırları ve imkânlarıyla karşılaştığı bir kriz anı olarak yeniden çerçeveler.
| Keywords | trak gelmesi, blanking out, oyuncunun sahne üstü krizi, onto-fenomenoloji, oyuncunun varoluşu |
|---|---|
| yalcemre@gmail.com |