Speaker
Description
Milas’ın Pınarcık Köyü'nde 100 yılı aşkın süredir 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı Kaddak Deve Şenliğiyle birleşerek karnavalesk bir atmosferde kutlanmaktadır. Bu geleneksel etkinlik köy yaşamında farklı krizleri aşan bir pratik olarak halkı bir araya getiren coşkulu bir beraberlik yaratmaktadır.
Bu çalışmada, Pınarcık’ta gerçekleştirilen saha araştırmasının bulguları Alessandro Fallasi’nin ritüel sınıflandırmaları çerçevesine yerleştirilerek tartışmaya açılacaktır. Kutlamalar, saygı duruşu ve İstiklal marşıyla başlamakta, geleneksel köy seyirlik oyunları temaları taşıyan ancak popüler kültür örüntüleriyle güncellenmiş, meydancı/cazgır figürü tarafından gösteri anında yönetilen, erkeklerin kadın rollerini de üstlenerek sergilediği sözsüz, alaycı ve hayli sert fiziksel güldürü unsurları taşıyan kısa oyunlardan ve sonunda icracılarla seyredenlerin bir arada dans ettiği, özgün koreografisi olan bir harmandalıyla sonlandırılan melez bir yapı taşımaktadır. Bu kutlamalardaki melez yapı ve sıra dışı coşku "Millî Mücadele" sürecinde değişen demografik yapıyla ve konar-göçer toplulukların yerleşikleşmesine yol açan dinamiklerle ilişkilenmektedir. Nitekim yapılan sözlü tarih çalışmalarında köye özgü bir kuruluş mitinin oluştuğu, kutlamaların hatırlama ile geçiş ritüellerini birleştiren bir yapı taşıdığı anlaşılmaktadır.
Pınarcık Köyü’nün kutlamaları belirgin kriz durumlarına verilmiş bir fiziksel yanıt gibidir: kaostan düzene çıkışı, savaşın yarattığı travmadan barışa geçişi, göl kenarı ile dağın başı arasındaki çetin kırsal emeği, köye sızan kent kültürünün etkilerini taşır. Şenliği atalarından devralan gençlerin köye bağlılıklarını perçinler. Kuşaklar arası bir gerilimi önler. Zeytincilik ve hayvancılık gibi kırılgan geçim kaynakları olan yoksul köy halkının tarımsal gerilemeye ve kente göçün artmasına karşın çevredeki diğer köylerden farklı bir dinamikle sürdürdükleri bu uzlaşı alaşımının toplumsal bağları güçlendirmesi, krizleri bir arada aşma pratiğinden gelmektedir.
| Keywords | kriz, toplumsal uzlaşı, ritüel, kutlama, köy seyirlik oyunları |
|---|---|
| ozlem.hemis@khas.edu.tr |