Speaker
Description
Hüseyin Rahmi'nin 1910 yılında Sabah gazetesinde tefrika edilen Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç adlı romanı dış gerçeklikten ödünç alınarak kurgulanmış, yazıldığı dönemin gündelik hayatında bütün dünyayı etkisi altına alan bir kaosun roman düzleminde yeniden üretildiği bir metindir. Söz konusu tarihte bütün dünya Halley Kuyruklu Yıldızı’nın dünyaya çarpacağı ve insanlığın sonunun geleceği endişesi ile yaşamaktadır ve hem bilim insanları hem gazeteler için tek gündem bu yıldızın dünyaya nasıl bir felaket getireceği tahminleridir. Gürpınar da söz konusu dönemde yaşanan bu kaosu kurgusal bir düzleme taşırken epistemolojik, kültürel ve toplumsal alanlarda yaşanmakta olan çatışmaları da ele alarak yaklaşmakta olan yıldız etrafında bir kriz anlatısı oluşturur. Bu çalışma da yazarın bu alanlarda ele aldığı krizleri incelemeyi amaçlamaktadır. Öncelikle Gürpınar’ın önsözde alaycı bir dille ima ettiği bilimsel bilginin yarattığı kriz metinden örneklerle açıklanacaktır. Bilim insanlarının iktidar kurmak ve toplumu yönetmek, korkutmak, disipline etmek için bilgiyi araçsallaştırdıkları ve bu sebeple bilimin çözüm üretmek yerine krizler doğurduğu, bu krizin metinde İrfan karakterinin konferansları ve bu konferanslarda kullandığı terminolojik dil ile temsil edildiği gösterilecektir. İkinci başlıkta romanda özellikle mahalle kadınlarının konuşmaları ile görünür olan geleneksel bilgi ile bilimsel bilginin çatışmasından doğan kültürel krize odaklanılacaktır. Son olarak romanda gazetelerin, sansasyonel haberlerin merkezi olarak gösterilmesine dayanılarak medyanın toplumdaki kriz üretici gücü tartışılacaktır. Romanın bütün bu krizleri modernleşme ekseninde bir eleştiri olarak sunmayı bilinçle hedeflediği, Gürpınar'ın alaycı üslubuyla birleşen toplumsal kaosun hem söz konusu döneme dair detaylı bir fotoğraf çektiği hem de geleneksel-modern ikiliğine içkin olan tezatların gelecekteki olası krizlere dair nasıl öngörüler/öngösterimler sunduğu çalışmanın merkezi argümanı olacaktır.
| Keywords | Gürpınar, Kuyruklu Yıldız, kriz, modernleşme |
|---|---|
| g.ugur@iku.edu.tr |