13–15 May 2026
Istanbul University Faculty of Letters
Europe/Istanbul timezone

Tanzimatı Politik Bir Kriz Olarak Okumak

D2-S3-D310
14 May 2026, 14:00
20m
D310 (Istanbul University Faculty of Letters)

D310

Istanbul University Faculty of Letters

Oral Presentation Session 3.5 (Day 2)

Speaker

Ahmet Emre Polat (İstanbul University)

Description

Tanzimat, sonrasında başlayan ve şu an içinde bulunduğumuz dönemi de kapsayan süreç ile Türk devletinde yeni bir örgütlenme biçimi üretmesi ve eski devlet pratiklerini değiştirmesi göz önünde bulundurulduğunda kendi başına bir kriz sürecidir. Bu zannedildiğinin aksine siyasi pratikler sorunu, dini ya da kültürel bir kriz değil siyasal (politea, rejim) bir krizdir. Bu kadar uzun bir dönemi kapsayan krizden bahsetmemizin temel nedeni de Tanzimat krizinin bütün bu süre boyunca siyasal değil, özellikle siyasi pratikleri temelli bir kriz olarak algılanması ve buna karşı aksiyonların da yine siyasi pratikler içinde aranmasıdır. Tanımlamaların dinî, kültürel, sosyal veya siyasi olması bu pratiklerin siyaset/siyaset felsefesi zemininde olduğu iddiasını değiştirmeyecektir. Tanzimat, siyasal bir birlik olarak devletin kökenine dair bir sorgulamanın sonuçlarının siyasi pratikler alanına aksettirilmesiydi ve bu sorgulama kökenini ontolojik olarak temellendiren bir devlet anlayışına karşı yapılmıştı. Osmanlı Devleti kuruluşu itibariyle bu ontolojik temellendirmeyi özellikle hukuki alanda pratik hale getirmişti. Bu nedenle Tanzimat, hukukun kaynağı ve ontolojisi bakımından bir değişimi ön görmüştür. Ancak bu krizin çözümlemeleri ise bugüne kadar siyasi pratikler alanında aranmıştır. Siyasi pratikler ise siyasalın aksine kökeni değil doğal olarak iktidar pratiklerini öncelemektedir. Fakat Tanzimat ile değişimi istenen şey bir hukuk devleti olarak Osmanlı’nın hukuka dair dayanak noktalarının değiştirilmesidir. Bu ise iktidar, otorite, sosyal düzen, kimlik, kültür gibi bütün unsurların değişimi anlamına gelmektedir. Siyaset felsefesi söylemi hukuk ve siyaseti kategorik bir sınıflandırmaya gittiği için bunu aşmak ancak her iki kavramın da hem teorik hem de pratik açıdan siyasal olduğunun kabulü gerçekleşecektir. Tanzimat sonrası oluşan ve halen devam eden kriz, hukuksal bir kriz olarak siyaset ve siyasal arasındaki çatışmanın krizidir.

Keywords Tanzimat, Cumhuriyet, politik, siyasal, siyaset, hukuk, Osmanlı Devleti, Türk Devleti
E-mail polataemre@gmail.com

Author

Ahmet Emre Polat (İstanbul University)

Presentation materials

There are no materials yet.