Speaker
Description
Yirminci yüzyılın ilk çeyreğinde, Antik Yunan mirasıyla formalize edilmiş dogmatik değerler ve akademide tortulaşmış geleneksel kuralların reddedilmesiyle Avrupa insanı anlam krizini aşmaya çabalamaktadır. İdealleştirme problemiyle gelen anlam krizine bir çözüm olarak Avant-garde sanat kuramı, Batı’nın akademik yaklaşımlarını askıya alarak (epoche) nesnelerin özünü algılamak ve ilksel deneyimi yakalamak için ilkel sanata başvurmaktadır. Özellikle, sanatta ideal formlar yerine nesnenin saf özünü ve formunu ortaya koymak için mağara resimlerinde primitive olarak nitelendirilen çizgiler ile modern dönemde yapılan resimlerdeki çalışmalar paralellik göstermektedir. Bu çalışmanın amacı, Avrupa insanının organik ve özsel biçimine ulaşma çabasının sanat alanını ne yönde etkilediğine dair modern dönemde ressamların mağara resimlerine yönelişini fenomenolojik bir yaklaşım olduğuna dikkat çekmektir. Spesifik olmak gerekirse, Altamira (1864) ve Lascaux (1940) mağaralarının keşfi ve bu arkeolojik araştırmalar sonucunda avant-garde sanatçıların mağara resmini deneyimleyip özellikle kübist ve fauvist bakış açısıyla nesnelere eserlerinde yeniden dokunsallık kazandırması söz konusudur. Lascaux mağarasındaki rölyeflere resmedilen hayvan figürleri zeminle beraber izleyicinin bakışında bir dokunsallık hissi uyandırmaktadır. Avrupa insanının mağara sanatına fenomenolojik dönüşüyle beraber şu soruyu tartışmak mümkündür: Modern Avrupa insanı anlam krizini nesnenin özüne giderek aşmaya çabalıyorsa mağara sanatının ifadesi modern insana nasıl bir duyumsama biçimi kazandırır? Husserl fenomenolojisinden hareketle modern insanın yaşam dünyasından kopmasıyla gelen anlam krizine çözümün resim sanatına yansımalarında mağara sanatıyla estetiğin ötesinde nesnenin özüne ulaşabileceğimiz yönündedir. Bu açıdan, modern resim sanatında fenomenolojik bakışı mağara resimlerinin modern resme ontolojik katkısı olarak dokunsallık meselesini tartışılması amaçlanmaktadır.
| Keywords | anlam krizi, mağara sanatı, epokhe, dokunsallık, öz. |
|---|---|
| kocaibisarife@gmail.com |