Speaker
Description
Adını Türkçe “Ordu” kelimesinden alan Urduca, yüzyıllar boyunca Babür Türkleri tarafından yönetilen Hindistan’ın dili olmuştur. Günümüzde Urduca Hint-alt kıtasında halklarının ortak dili (lingua franca) konumundadır ve dünya çapında en yaygın kullanılan dillerden biridir. Bugün Hindistan’da kullanılan Hintçe ise dilbilgisi özellikleri bakımından Urduca ile tamamen aynıdır.
Tarih boyunca bütün Hindistan’da ortak dil işlevi gören Urduca, İngilizlerin bölgeye hâkim olmalarıyla birlikte Hindu-Müslüman ayrışmasının merkezinde yer almaya başlamış ve “Urduca-Hintçe çatışması” adıyla bilinen siyasi bir rekabetin tarafı olmuştur. Bu rekabet ise Urduca ve Hintçenin birbirinden farklı diller mi, yoksa aynı dilsel sürekliliğin varyantları mı olduğu sorusu etrafında şekillenmiştir.
19.yy’da sömürge güç olan İngilizler tarafından yapılan bir ajitasyonla, Arapça alfabe ile yazılan Urducanın Müslümanların dili olduğu; Hinduların ise kendi dillerini Devanagari denilen Sanskrit kökenli bir alfabeyle yazmaları gerektiği fikri ortaya atılmıştı. Aslında yapılan, Hintçe olarak adlandırılan dilin, dönemin Urducasının Devanagari alfabesiyle yazılmasından ve araya eski metinlerden devşirilmiş Sanskrit kökenli kelimelerin yerleştirilmesinden başka bir şey değildi.
Mesele zamanla basit bir filolojik tartışma veya alfabe seçimi meselesi olmanın çok ötesinde kimlik, milliyetçilik ve toplumsal bölünme konularıyla iç içe geçen büyük bir kriz haline dönüşmüştür. Bu durum Hint-Alt Kıtası'nın bölünmesine ve milyonlarca insanın yaşadığı yerleri değiştirmesine yol açan meşhur "İki Ulus Teorisi"nin entelektüel ve duygusal zeminini hazırlamıştır.
Bu bildiri, sömürgeci politikalar ve elit rekabetiyle kurgulanan dilsel ayrışmanın, toplumsal bütünlüğü bozarak 1947 Pakistan-Hindistan bölünmesine yol açan süreci ve kriz dinamiklerini inceleme amacı taşımaktadır.
| Keywords | Güney Asya, Hindistan-Pakistan, Hintçe-Urduca çatışması, toplumsal kırılma, kriz |
|---|---|
| kardas@istanbul.edu.tr |